Buku Gayo
Lukas 12
Inget-inget kin jema munapèk 12: 1-3
(Mat. 10:26-27)
I waktu oya muribu-ribu jema mukamul sehinge pakea beperjaken sara urum si lèn; Yesus muloi becerak ku murid-murid-É mulo : “Inget-ingetle kin ragi ni urang Parisi, meksud-Ku oyale kemunapéken ni pakea.
2 Gere ara sanah pé si mututup, kasé gere iukenen, den gere ara sanah pé si mutuni kasé gere ibetihi.
3 Entap ni oya sanah pé si iperin kam i wan gelep, malé ipengé wan terang; den sana si isisunen kam i wan ni kamar, malé iumumen i atas ni umah.”
Sahan si turah iterihi 12: 4-7
(Mat. 10:28-31)
4 “Kuperinen ku kam, sebet-sebet-Ku, enti terih ku pakea si mununuh tubuh, den nge mari oya gere ara ne si lepas ibuetené.
5 Tetapé Aku muperingeten kam, sahan si turah iterihi kam : Terihle kin Wé, si nge mari mununuh, munempui kuasa kin munekaren ku wan neraka. Sunguh Kuperinen ku kam, Wéle si turah iterihi kam!
6 Gere ke lime manuk tumpit ijuel roa ringit? Den gere sara pé ari manuk a ilupenen i arap ni Allah,
7 bahkan wuk i ulumu pé bèwèné nge ikire. Enti kam terih; kam lebih muherge ari delé manuk tumpit a.”
Mungakui den munyangkal Kristus 12: 8-12
(Mat. 10:32-33, 12:32, 10:19-20)
8 “Tetapé Kuperinen ku kam, jep jema si mungakui Aku i arap ni manusie, Anak ni Manusie pé kasé mungakui wé i arap ni malèkat-malèkat ni Allah;
9 den jema si munyangkal Aku i arap ni manusie, wé pé kasé isangkal i arap malèkat-malèkat ni Allah.
10 Den jep jema si mungucepen pecerakan mulewen Anak ni Manusie, wé malé iampuni; tetapé jema si muhujet mulewen Roh Kudus, wé gere iampuni.
11 Waktu pakea mumai kam ku wan umah ibedet, ku arap ni reje-reje den jema si bekuasa, enti macik at é ni kam kune atawa hana si malé ijeweb den sana si malé iperinen kam;
12 sebeb i waktu oya pé Roh Kudus kasé munejeri kam, sana si turah iperin kam.”
Perumpamaen tentang jema kaya si ogoh 12: 13-21
13 Den sara ari jema delé a mumerin ku Yesus : “Guru, perinenle ku serinenku kin mubagi warisen urum aku.”
14 Tetapé iperin Yesus ku wé : “Serinen, sahan ke si mungangkat Aku mujadi hakim atawa si mubaginen warisen ni kam?”
15 Renyel iperin-É ku pakea : “Inget-inget den bejege-jegele kam atas segele ketamaken, kerna murip ni jema gere itentunen ari kelimpahen ni retaé.”
16 Den Yesus munyederen sara perumpamaen ku pakea, ken-É : “Arale sara jema kaya tanohé olok delé hasilé.
17 Jema kaya wa bepikir i wan atéwé : Sana ke si turah kubueten, kerna aku gere munempui ton kin mungemas hasil ni tanohku?
18 Den iperiné : Inile si malé kubueten : Aku malé muremaken keben-kebenku nye mubangun si lebih kul, den i oné aku malé mungemas bèwèné gandum urum barang-barangku.
19 Renyel aku malé mumerin ku jiwengku : O jiwengku, ko munempui delé reta si ikemas kin bertun-tun; teduh mile, mangan, minum nye begegalakan mile.
20 Tapé iperin Allah ku wé : Woi jema ogoh, kelem ni nyawamu malé iuet ari ko; renyel barang-barang si nge ikemas ko a kin sahan ke oya kasé?
21 Betale si terjadi ku jema si mungamulen reta kin diriken dirié, tetapé gere kaya i arap ni Allah.”
Tentang pekekit ni até 12: 22-31
(Mat. 6:25-34)
22 Renyel iperin Yesus ku murid-murid-É : “Entap ni oya Kuperinen ku kam, enti pekekit tentang muripmu, sana si malé ipangan kam, atawa tentang tubuhmu, sana si malé iseluk kam.
23 Sebeb murip a lebih penting ari pemanganen den tubuh a lebih penting ari pekayan.
24 Perhatinenle manuk murem, gere munyuk urum gere munuling, gere munempui gudang atawa keben, tapé Allah munosah pakea mangan; kam gip lebih murege ari manuk-manuk a!
25 Den sahan ke i antara ni kam si kerna pekekit ni atéwé lepas munamah seneta kin umuré?
26 Entap ni oya, ike si kucak ini pé kam gere lepas mubuetené, hana kati kam pekekit tentang hal-hal si lèn a?
27 Perhatinenle bunge bakung, kune muripé, wé gere bebuet urum gere mumintal; tapé Kuperinen ku kam, Salomo wan segele kemuliené pé gere ihiesi lagu sara ari bunge-bunge a.
28 Den ike kerpé i belang si serloni ara nye lang itekaren ku wan rara ihiesi Allah, lebih-lebih mien Wé malé muhiesi kam, woi jema si kurang imen!
29 Oya kati, enti kam mungenal sana si malé ipangan urum sana si malé iminum kam, den enti kam macik.
30 Sebeb bèwèné bengsa i denie mungenal bèwèné hal oya; tetapé Amamu mubetihi bahwa kam mumerlunené.
31 Tetapé kenalle Kerejeen-É, den hal oya malé itamahen ku kam.”
Reta i serge 12: 32-34
(Mat. 6:19-21)
32 “Enti terih, woi kawanan si tikik; sebeb Amamu galak até-Wé munosanen Kerejeen oya ku kam.
33 Juelle retamu nye osanen ku jema si mumerlunen; tosle kin kam dompet si gere lepas mujadi tue, reta i serge si gere pernah mèh, i oné gere ara perusuh si mudekati den gere ara ngengèt si murusaké.
34 Sebeb i sihen retamu ara, i oné pé atému ara.”
Kam turah bejege-jege 12: 35-40
35 “Awakmu kenakné tetap muikot den lampumu tetap munyala;
36 den kam kenaké lagu jema si munantinen rejeé ulak ari pesta pengerjenen, kati ketike wé gèh nye munetok pintu, pakea nguk langsung munukenen pintu kin wé.
37 Mubahgie mi temuluk-temuluk si idepeti rejeé tengah bejege-jege waktu wé gèh; sesunguhé Kuperinen ku kam bahwa reje a malé munikot awaké den mupesilenen pakea kunul mangan, renyel wé gèh mulayani pakea.
38 Den ike wé gèh tengah kelem atawa tekurik nye idepetié pakea tengah bejege-jege, mubahgiele temuluk-temuluk a.
39 Tetapé betihile ini, bahwa ike penempu ni umah mubetihi jem sidah perusuh gèh, wé sabé bejege-jege den gere idaténené umahé ibungker.
40 Kam pé turah bejege-jege, sebeb kasé Anak ni Manusie gèh i waktu si gere ikire kam.”
Pelayan si setie urum pelayan si gere setie 12: 41-48
(Mat. 24:45-51)
41 Renyel iperin Petrus : “Tuhen, kin kami ke Tuhen munyerakan perumpamaen ni atawa kin bèwèné jema ke?”
42 Den iperin Tuhen : “Sahan ke pelayan si setie urum bijaksana, si iangkat rejeé atas isi ni umahé kin munosanen pakea mangan i waktué?
43 Mubahgie mile temuluk si idepeti rejeé mubueten tugesé waktu wé gèh.
44 Sesunguhé Kuperinen ku kam, bahwa wé malé munangkat temuluk a atas bèwèné si iempuié.
45 Tetapé ike temuluk a mumerin wan atéwé : Rejengku lemem ilen gèh, den muloi muderei temuluk rawan urum banan, renyel mangan urum minum sawah mabuk,
46 reje ni temuluk a malé gèh i lo si gere iharapé den i saat si gere ibetihié,
renyel mununuhé den munosé sara nasib urum jema si gere percaya.
47 Den temuluk si nge mubetihi kenak ni rejeé tetapé gere besiep-siep atawa gere mubueten sesué kenak ni rejeé a, wé malé iderei olok;
48 tetapé temuluk si gere mubetihi kenak ni rejeé, den mubueten hal si patut wé iderei, wé malé iderei pora we. Sebeb setiep jema si iosah delé, ari wé malé ituntut delé, den ku jema si ipercayanen delé, ari wé malé ituntut lebih delé.”
Yesus gèh gere munemah damé tapé mumisahen 12: 49-53
(Mat. 10:34-36)
49 “Aku gèh kin mugeralungen rara ku bumi, den Aku mungenaki ike rara wa nge iilangen.
50 Aku turah ibaptis urum sara baptisan, den dum nyanyaé aténg-Ku sebelem hal oya terjadi.
51 Nalammu Aku gèh kin munemah damé i atan ni bumi ke? Kuperin ku kam : Nume, sebaliké mumisahen.
52 Kerna ari besilo ni mi lime jema i wan sara umah malé belewenen, tulu mulewen roa den roa mulewen tulu,
53 saling besilewenen, ama mulewen anak rawané den anak rawan mulewen amaé, ine mulewen anak banané den anak banan mulewen ineé, inen tue mulewen peméné den pemén mulewen inen tueé.”
Munilai tene jemen 12: 54-56
(Mat. 16:2-3)
54 Renyel Yesus pé mumerin ku jema delé : “Ketike kam munèngon emun nik i semelah barat, langsung iperin kam : Malé uren, den oya terjadi.
55 Den ketike kuyu beremus ari selatan, iperin kam bahwa lo malé porak, den oya terjadi.
56 Woi kam jema munapèk! Rupe ni bumi urum langit ibetihi kam munilaié, tetapé hana kati kam gere lepas munilai keadaen jemen ni?”
Bedaméle urum lewenmu 12: 57-59
(Mat. 5:25-26)
57 “Den hana kati kam gere munilai kin dirimu kendiri sana si benar?
58 Sebeb, waktu ko beluh urum lewenmu ku pengadilen, berusahale bedamé urum wé waktu i dené ilen, kati enti lewenmu a munyerahen ko ku hakim den hakim munyerahen ko ku pegawéé den pegawé a munayonen ko ku wan penjere.
59 Kuperinen ku ko, ko gere mungkin tangkuh ari oné sebelem ko munebir utangmu sawah lunes.”